Popular Posts

Friday, 28 May 2021

A·chik bewalo jika-sea kimani dongani:

A·chik ma·ambini dakba·a rikba·ani gitade, mamung saloba mahari apsannoni me·a aro me·chikko, ma·chong dingtanggenchimoba jika-sea dongna on·ja aro kimna dongna beng·a. Maambini dakrongbewalbaani gitade, mahari dingtangkosa, jekai: Sangma-Marak, Sangma-Momin, Sangma-Sira, Sangma-Areng; Marak-Momin, Marak-Sira, Marak-Areng; Momin-Sira, Momin-Areng; Sira-Areng dakesa jika-sea dongrongbaa aro nokdang baku dakbaa. Kosako mahari-jora segiminkosa jika-sea dongakoba kia ine agana aro namnika. Ian jatni mingsa gamchatbegipa aro nitobegipa dakbewal onga. Ia jika-sea kimbewalko anching gimaatjaode baditan jatna rasong mikkim ongachim, maina chanchichipanio, agilsako darang jatan iandakgipa dakbewalko jarikgipa dongjawakon. Anchingara ia mingsa jatni mikkimko gimaate kimmitoara kapakjawama aro kaa bee maringjawama? Uni gimin ripingani jakkipanide anching sakprakni jakoan onga.

Achik jato bisa atchiantalan, sako mama-mani nanggen, sako ano-abi, ada-angjong, noa-namchik nanggen; sako appa-awang; sako mosa-boning, mosa-sari nanggen tarisogimin gita onga. Daororo anching poraia skia donggiparang mahari dingtangkoba dalbatmesikana, mande raani chin gita abi-ada raaienga, indiba iara jatni dakbewalo kraama? Ma antangna dalbatgipa mahari gipinko mosa-sari raoara mande rae okamani ongjasa? Mahari gipinko ada-abi raaiosan, mande raani onga aro mosa-sari okamode mande raani (respect) ongjagenchimode, anga-naade kam-bewalchi maambiko saia-chonnika gita chacha ongskaengjoksakonne.

Achik maambini dakbewal niam-reti gita ja·rikgija, mahari apsan jika-sea kimketchigipa, jekai Sangma-Sangma, Marak-Marak, Momin-Momin, Areng-Areng aro Sira-Sira jik-se dongakode ong·nikjae, raken beng·a aro ki·ja ine agana. Ki·gija mahari ganda mahari, machong ganda machong mikcha ka·sagipako, jika-sea kimmako, ma·a paa aro mahari ma·drang raken champenga, ingrima aro solgrima. Beng·ako manigija kimdragiparangko bisongtangtang ineba ma·drang mahari chra depante dongjajok ine suk ongjae namnikjae galchipa aro nigala.

Mahari apsanko kimgipako (jekai Sangma-Sangma skako ba Marak-Marak skako donggipakon) bakdong ine agana. Ma·chong apsan kimgipako (jekai Agitok-Agitok skako ba Chambugong-Chambugong skako kimgipako) ma·dong ine agana. Ia ma·dong jika-sea dongdragipakon agan-me·apao atte ska den·teka ineba agana. Ia bakdong aro ma·dong donganiko, maambirang raken jegala aro nidikbea maina uamangna kratchabeanio kra·aniba ong·jachim. 

Ia nambegipa ma·ambini dakbewalko seanio, darangba gisik sapajachina. Ia seani, mingsa jatni nambegipa dakrongbewalko ripinganina aro jakkipanganina didiani gitasa seaha. Uni gimin anga-na·ara, apsan maharini saksa mande namako nikoan joratang ine mikchae kimmaigenma ra·aigenma? Ma ma·dong ba bakdong dongakon, 'Hait da·ode mamungba ong·jahaba' inean ong·nikaiengjokma? Angna nang·na mahari ge·bri dongkua, uarangoniko basena dongjawahama, uaba A·chik jat gimik mahari gipinnoni mande nama dongjahama? Donga bang·a. Uni gimin, chnachie, ripinganide sakprakni jakoan. Depante pagipako dokmalja. Apsan dake, namgipa dakbewalko uieba ja·rikgijaniara, ma·ambiko doka gita ong·a, ian ma·ambiko dokani namja. Hai jatni nambegipa dakbewalko ripingangkuna, nambregiajko taripangna aro namgijako ra·galangna. 

Madong aro bakdongko talbate uina gita, mitam machongko jakkale flowchart-o kamao mesoka.